زبان حال در مرثیه سرایی

✔️در کتاب اقرب الموارد ،ج٢ ، ص ١١٤٢ در توضيح واژه « لسان الحال» مي نويسد:

«ما دل علی حالة الشیی أو کیفیة من ظواهر أمره ، فکأنه قام مقام کلام یعبر به عن حاله ، فلم یفتقر معه الی کلام ، یقولون :نطق بلسان حاله»

با توجه به سخن فوق و نیز آنچه در کتاب های لغت از جمله لغت نامه دهخدا آمده است می توان گفت:

«اگر شاعر و یا نویسنده ای حال شخصی را به نحوی توصیف کند که «منسوب الیه» (همان شخص توصیف شده) خود نگفته باشد، ولی اگر می گفت؛ این چنین می گفت، از زبان حال استفاده کرده است».

✔️ زبان حال در مرثیه سرایی به ویژه برای اهل بیت «علیهم السلام» از دیر باز امری رائج بوده و هست و اساس این کار هم امری پسندیده و زیبا و هنری است؛ اما:

۱/زبان حال باید بیانگر عزت کرامت و حریت اهل بیت «علیهم السلام» و نیز مظومیت آنان باشد، نه نشانگر ضعف و زبونی و ذلت؛ زیرا که اینها زبان‌حال خاندان عزت نیست.

۲/ باید به گونه ای بیان شود که مخاطب متوجه شود این قسمت عین تاریخ نیست، بلکه زبان حال است.

﴿ ر. ک: ثار الله، ص ۳۹۵ ﴾

✔️گاهی دروغ های بزرگی را از کمپانی صادرات دروغ می شنویم‌ که وقتی به آنها اعتراض می شود بهانه می آورند و می گویند این زبانحال است!! در حالی که فهم مخاطب این است که گوینده تاریخ می گوید نه زبان حال.

هیچ دروغی و هیچ مطلب توهین آمیزی را نمی توان با برچسب زبان حال مجاز دانست.

محمد عندلیب همدانی

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...