نهضت علمی امام صادق علیه السلام

شاگردانی که در مکتب امام صادق سلام الله علیه پرورش پیدا کردند، هر کدام در رشته های مخصوص به خودشان توانایی های منحصر به فردی را داشتند.

به مناسبت شهادت آقا امام صادق علیه السلام، استاد محمد عندلیب همدانی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

وی در ابتدای این گفتگو به ایجاد نهضت علمی توسط حضرت علیه السلام پرداخت و افزود: نهضت علمی که در زمان ایشان و پدر بزرگوارشان انجام شد، بی نظیر بوده است و تا امروز هم ما مدیون این دو امام بزرگوار هستیم و باید گفت: حقی که آنها بر ما دارند، قابل توصیف نیست.

وی خاطرنشان کرد: حوزه ای که آن دو بزرگواران تأسیس نموده اند، حوزه ای جامع و کامل، در انواع علوم اسلامی و حتی علوم بشری بود.

استاد عندلیب اضافه نمود: شاگردانی که در مکتب امام صادق سلام الله علیه پرورش پیدا کردند، هر کدام در رشته های مخصوص به خودشان توانایی های منحصر به فردی را داشتند.

وی در بیان یکی از مهمترین خصوصیات حوزه علمیه امام صادق علیه السلام به «تخصصی بودن» آن اشاره کرد و افزود: راویانی که بیشتر گرایش کلامی داشته اند، از محضر امام سؤالات کلامی و اعتقادی می پرسیدند؛ راویانی که بیشتر جنبه فقهی را مدّ نظر داشتند، سؤالات فقهی می پرسیدند و نتیجه این امور را در یک حوزه تخصصی می بینیم که ثمره مجاهدت امام صادق سلام الله علیه است.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: اگر مکتب ما را به حق «مکتب جعفری» می گویند، در اثر حقّ عظیمی است که این امام بزرگ بر عهده ما دارد.

استاد عندلیب در بخش دیگر از این مصاحبه خاطرنشان کرد: نکته دومی که امام صادق سلام الله علیه بسیار بر آن تأکید داشت، بزرگداشتِ مقام ائمه هدی علیهم السلام، مخصوصا «حسین بن علی علیهما السلام و قصه کربلا» بود.

وی در این باره افزود: امام صادق علیه السلام مقیّد بوده اند از هر فرصتی استفاده کنند و ماجرای شهادت جدّشان حضرت سید الشهدا سلام الله علیه را برای مردم بازگو کنند.

این استاد حوزه علمیه قم در همین رابطه به دیدار امام صادق علیه السلام با یکی از شاگردانشان به نام عبدالله بن ابی یعفور اشاره کرد.

وی قبل از بیان روایت، خاطرنشان کرد: عبدالله بن ابی یعفور شاگرد ممتاز امام صادق علیه السلام است که در زمان خود امام هم از دنیا رفته است و امام هم در مرگ این فرد بسیار ناراحت شد.

استاد عندلیب به روایتی اشاره کرد که ابن ابی یعفور می گوید: «روزی خدمت امام رسیدم، شهر دیگری بودم، آمدم خدمت امام؛ عرض کردم من به این شهر آمدم تا فقط شما را زیارت کنم. امام فرمود: ابن ابی یعفور چرا به زیارت کسی نرفتی که حقّ او بر تو، اعظم از حقّ من بر توست. عرض کردم: یابن رسول الله در روی کره زمین کسی را نمی شناسم که حقّش بالاتر از حق شما باشد! فرمود: به جای آن که به سراغ من می آمدی، سراغ جدّم حسین بن علی علیهما السلام می رفتی و مرقد او را زیارت می  کردی؛ حق او اعظم از من است.»

این استاد حوزه علمیه به عظمت حقّ امام علیه السلام اشاره و خاطرنشان کرد: فرمایش امام صادق علیه السلام را ملاحظه بفرمایید که با تمام بزرگی به زیارت اباعبدالله الحسین علیه السلام سفارش می کنند.

وی در همین راستا به روایتی دیگر از امام جعفر صادق علیه السلام پرداخت که حضرت علیه السلام فرمود: «حقّ الحسین علیه السلام مفروض علی کلّ مسلم.»

این استاد سطوح خارج حوزه علمیه قم در یک جمع بندی از بیاناتش، به دو نکته از ابعاد زندگی امام صادق علیه السلام اشاره کرد: یکی بحث نهضت علمی و دیگری احیاء ماجرای کربلا و بزرگداشت شهادت جدّ غریبشان حسین بن علی علیهما السلام.

استاد عندلیب در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به بحث دقیق تر نسبت به زمینه علمی ایجاد شده توسط حضرت صادق علیه السلام اشاره کرد و در این باره افزود: معروف است که چهار هزار شاگرد تحت تربیت حضرت صادق بودند.

وی افزود: این شاگردان، غالبا از علمای تراز آن عصر و از انواع و اقسام تفکرات و از نحله های مختلف بوده اند.

این استاد حوزه علمیه قم بعد از اشاره به این نکته، خاطرنشان کرد: حوزه الگو که اگر الگویش حوزه امام صادق علیه السلام باشد، هیچ محدودیتی برای هیچ تفکری نسبت به آموختن نباید داشته باشد.

وی اضافه نمود: البته کسی که بخواهد بیاموزد اما اگر کسی به قصدی غیر از آموزش، به عنوان مثال، برای جاسوسی بیاید، آنها حسابشان جداست؛ اما اگر کسی به قصد یاد گرفتن معارف شیعه آمده است، هیچ محدودیتی نباید داشته باشد.

استاد عندلیب خاطرنشان کرد: ما هیچ مشکلی نداریم که در زمینه علوم مختلف بشری، از دیگران شاگردی کنیم؛ اگر در جایی کسی در رشته ای از علوم طبیعی یا انسانی تخصص کسب کرده است. ما به دعوت امام صادق علیه السلام باید شاگردی آن متخصص را داشته باشیم؛ هیچ مشکلی در شاگردی نیست.

وی افزود: مشکل در آن است که اگر انحرافی در استاد هست، به ما سرایت نکند.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: علم حدّ و مرز بر نمی دارد؛ همانطور که حوزه امام صادق علیه السلام درِ آن به روی همه باز بود، از آن طرف حوزه امام صادق همه معارف بشری را به خود جذب می کند و هیچ مشکلی در آموزش آنها نمی بیند، اما اگر تضادی با قطعیات دین ببیند، قضیه فرق می کند.

وی در بخش دیگری از بیان ویژگی های حوزه علمیه امام صادق  علیه السلام به آزادی بیان اشاره و خاطرنشان کرد: ما شاهد آن هستیم که حتی ماتریالیست ها با آقا امام صادق علیه السلام به عنوان رئیس این نهضت علمی، دیدار می کنند و در مقابل با رفتار همراه با متانت حضرت روبرو می شوند.

این استاد سطوح خارج حوزه علمیه افزود: اگر بخواهیم به آنجا برسیم، اول قدم آن است که از خودمان شروع کنیم؛ هر عقیده ای که به صورت فنی و روی اسلوب ابراز شود، تکفیر نکنیم؛ با افکار فضلای حوزه که در اسلوب صحبت می کنند، ولو با عقیده ما مخالف باشد، مباحث علمی داشته باشیم.

وی تأکید کرد: آن چه الآن ضد مکتب امام صادق علیه السلام و مخالف حوزه مکتب جعفری است، آن است که ما خودی ها را از خودمان می رانیم. اینکه افکار دیگر را جذب کنیم، ایده آلی است که در مرحله بعد است، مرحله فعلی آن است که آنها را که در اختیار داریم را طرد نکنیم؛ البته افکار تازه ای که از روی اسلوب بیان شود.

استاد عندلیب در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به جنبه سیاسی حرکت علمی امام صادق علیه السلام اشاره کرد و افزود: باید به یاد داشت که ترویج مکتب اهل بیت علیهم السلام و بیان خصوصیات مکتب اهل بیت خود یک حرکت سیاسی است.

وی در همین زمینه خاطرنشان کرد: بنی امیه و بنی عباس کسانی بودند که نمی گذاشتند احادیث اهل بیت علیهم السلام منتشر بشود؛ اینها کسانی بودند که حتی علیه اهل بیت و معصومین علیهم السلام حدیث جعل می کردند.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: در این شرایط بود که امام صادق علیه السلام به عنوان یک مرجع و ملجأ علمی جایگاه مناسب شأن خود را می یابد. این یک مجاهدت معمولی نیست، بلکه یک حرکت سیاسی دقیق است.

وی در ادامه در مورد حرکت سیاسی حضرت علیه السلام خاطرنشان کرد: تبیین و تقویت کربلا و عاشورا، خود نیز جنبه ای از حرکت سیاسی امام صادق علیه السلام است.

این استاد سطوح خارج در نکته سوم از حرکت سیاسی حضرت علیه السلام به تأیید امام از مواضعی اشاره کرد که برخی از غیر معصومین اتخاذ می کردند و اگر شرایط به  گونه ای نبود که مستقیما در همه موارد دخالت کنند، به تأیید عاملین آن کار می پرداختند؛ ولی مهمترینش همان تشکیل نهضت علمی بود.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ایی اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیۀ قم

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...