نقد منصفانه؛ نقد غیر منصفانه، نقد مجرمانه

درنقد منصفانه علمی غرض کوشش کشف حقیقت و پیشرفت دانش بشری است ، اما در نقد غیر منصفانه، ناقد در پی اثبات مدعای خویش است ، لذا گاهی با اینکه حق را فهمیده لجاجت و تکبرش مانع اعتراف می شود.

در نقد منصفانه ناقد نخست در پی فهم سخن طرف مقابل است و آن گاه طرح پرسش و نهایتا اگر اشکالی باقی ماند بیان می کند ولی در نقد غیر منصفانه از اول به دنبال اشکال و تردید است.

در نقد منصفانه ناقد خود را مالک تمام حقیقت نمی داند و به اندیشه و دانش دیگران بها می دهد ولی ناقد در نقد غیر منصفانه عملا خود را صاحب و مالک حقیقت می شمرد و اندیشه و دانش دیگران تا وقتی ارزش علمی دارد که با برداشت های او سازگار باشد.

در نقد منصفانه اخلاقی ، ناقد خود را مبرا از اشکال و ایراد اخلاقی نمی بیند و به این سخن اعتراف صادقانه دارد ، ولی در نقد غیر منصفانه اخلاقی به گونه ای اشکال دیگران را بیان می کند که گویا خودش بی عیب و نقص است.لذا ناقد منصف ، نقد پذیر هم هست ولی ناقد غیر منصف پذیرای انتقاد نیست.

در نقد منصفانه اخلاقی ، ناقد نخست اخلاق خود را نقد می کند، و در مرحله بعد آمر به معروف و ناهی از منکر نسبت به دیگران است. او هرگز حاضر نیست توبیخ الهی در این دو آیه کریمه در سوره صف شامل حال او باشد که فرمود :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد چرا چيزى مى‏ گوييد كه انجام نمى‏ دهيد.

كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ نزد خدا سخت ناپسند است كه چيزى را بگوييد و انجام ندهيد.

 اما در نقد مجرمانه علمی نه تنها غرض کشف حقیقت نیست، و در نقد مجرمانه اخلاقی نه تنها انگیزه اصلاح به چشم نمی خورد، بلکه گفتار و رفتار ناقد (در هر دو زمینه اخلاق و دانش) نشانگر این است که به راحتی حاضر به توهین ، تحقیر، تفسیق و حتی تکفیر دیگران است.‌ برای این ناقد هتک حرمت انسان مشکلی ندارد، او از زشت ترین واژه ها و رفتارها استفاده می کند تا خود را پیروز میدان نشان دهد.

او کجا و این آیه کریمه کجا؟! 

سوره مبارکه نحل آیه 125:

ادعُ إِلىٰ سَبيلِ رَبِّكَ بِالحِكمَةِ وَالمَوعِظَةِ الحَسَنَةِ ۖ وَجادِلهُم بِالَّتي هِيَ أَحسَنُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبيلِهِ ۖ وَهُوَ أَعلَمُ بِالمُهتَدينَ

با حکمت و اندرز نیکو، به راه پروردگارت دعوت نما! و با آنها به روشی که زیباتر است، استدلال و بحث کن! پروردگارت، از هر کسی بهتر می‌داند چه کسی از راه او گمراه شده است؛ و او به هدایت ‌یافتگان داناتر است.

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...