رجال(1)؛ آشنایی با علم رجال

بسم الله الرحمن الرحیم
ان شاء الله ... هر از چند گاه مطالب اساسی علم رجال و احیانا درایه را مورد بررسی قرار می دهیم . لازم به ذکر است اکثر این مطالب چندین بار مستقلا تدریس شده است ، و نیز برخی دیگر از آراء رجالی که خواهد آمد به مناسبت در ضمن درس خارج فقه بیان شده است، و این علاوه بر نکته های مکتوب است که بعضا منتشر هم شده است. با استمداد از پروردگار متعال همه مطالب فوق بازنگری دقیق خواهد شد و در اینجا مطرح خواهد شد. از همه کسانی که با حوصله و تامل این مباحث را پیگیری میکنند تشکر می کنم و امیدوارم از نقدهای عالمانه بزرگواران استفاده کنم .بمنه و کرمه

علم رجال و چند نکته

۱/ تاکید اصلی در علم رجال شناسایی راویان روایات از جهت وثاقت و یا عدم وثاقت است اگرچه به مناسبت از بعضی امور دیگر مربوط به تاریخ زندگی آنها نیز بحث می شود،در کنار این علم که از آن به « راوی شناسی » یاد می کنیم ، فقیه با دانش دیگری ارتباط دارد به نام درایه که می توان از آن به علم « روایت شناسی »تعبیر کرد، این دو علم درعین تعامل با یکدیگر از هم جدا می باشند.

۲/ در کتاب های رجالی با دو سنخ مطالب روبرو هستیم، بعضی مطالب جزیی و بخشی مطالب کلی و قاعده ای که از آنها به کلیات علم رجال یاد می شود، تاکید اساسی ما بر بخش دوم است.

۳/ علم رجال با علومی مثل تاریخ ، انساب ( = تبار شناسی) و تراجم ( =شخضیت شناسی) ارتباط و داد و ستد وثیقی دارد اما چنانکه گفته شد علم رجال بر محور وثاقت یا عدم وثاقت خصوص راویان حدیث می چرخد.

۴/ با توجه به مبانی گوناگونی که فقیهان دارند میزان نیاز آنها به علم رجال متفاوت است اما در اصل نیاز به این علم بحثی نیست ، بله نیازها بر طبق مبانی شدت وضعف دارد.مثلا کسی که کتب اربعه را معتبر بداند نیاز کمتری به علم رجال دارد. و یا اگر کسی خبر موثوق الصدور را مبنای استنباط خود قرار داد نه خصوص خبر ثقه را باز مراجعه کمتری به علم رجال خواهد داشت و...

۵ / در مباحث آینده اثبات خواهیم کرد که ما در علم رجال با انسداد روبرو هستیم اگر بخواهیم فقط به توثیقات و تضعیفات بزرگان این دانش اکتفا کنیم ، ولی اگر به مبنای عقلایی تجمیع قرینه ها متمسک شویم، بابی عظیم در علم رجال مفتوح خواهد شد .‌ان شاءالله تعالی خواهیم گفت با این مبنا تضعیفات و توثیقات وارده جایگاه خوبی در تجمیع قرینه ها دارند اگر چه نباید از قرینه های دیگری که مجموع آنها اطمینان آور است غافل ماند . روشن است بر مبنای مختار ما نیز احتیاج عمده ای به علم رجال داریم.

محمد عندلیب همدانی

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...