تجربه ها و خاطرات(6)؛ تدریس

۱/ شیوۀ دیرین حوزه ها بر این بوده که طلبه به گونه ای متون درسی را بخواند که بتواند از عهدۀ تدریس آن کتاب برآید، از این رو ما بر مطالعۀ پیش و پس از درس و نیز مباحثه تاکید فراوان داشتیم.

۲/ دروس آزاد حوزه ها این امکان را به طلاب می داد که:

اولا\ تدریس خود را به ترتیب از همان کتابهای اولیه شروع کنند، نه این که به یکباره از رسائل و مکاسب آغاز کنند.

ثانیا\ با ایجاد رقابتی سازنده و علمی درسها پربارتر و با عمق بیشتری ارائه شود.

ثالثا\ شاگردان نیز در انتخاب استاد از آزادی عمل بیشتری برخوردار باشند.

۳/اکنون که زمینۀ تدریس ادبیات و حتی شرح لمعه برای بسیاری از طالبان تدریس نیست این پیشنهادها تا حدی می تواند خلاء تدریس عمومی را پرکند:

الف\اگر کسی از شما تدریس خصوصی خواست بپذیرید.

ب\ اگر تدریس خصوصی هم ممکن نشد، در روزهای تعطیلی، مروری بر کتب گذشته داشته باشید و گاهی با رفقای خود مطالب را بازگو کنید. شاگردان مرحوم آیة الله آخوند ملا علی همدانی اعلی الله مقامه نقل می کنند: با اینکه ایشان تدریس بسیار موفقی در قم و همدان داشتند اما در تعطیلات مروری به کتابهای گذشته می فرمودند.

ج\ در زمینۀ ادبیات، همان پیشنهاد تجزیه و ترکیب روزانه ی قرآن که قبلا بیان شد بسیار مفید است.

۴/ اگر زمینه تدریس را وقتی پیدا کردید که خود مشغول به سطح هستید قطعا بیش از یک درس قبول نکنید زیرا به سیر درسی خودتان لطمه وارد می شود.

۵/ پس از گذشت سه سال درس خارج می توانید دو درس بدهید منتها به این شرط که یکی از درسها تکراری باشد که فرصت مطالعه ی زیادی نخواهد.

۶/تدریس دو درس غیر تکراری را موکول کنید به گذشتن حد اقل شش سال درس خارج، با مراجعه به آنچه در شیوه ی درس خارج ‌گفتیم تصدیق می کنید که دو درس خارج رفتن وقت زیادی از شما را می گیرد.

۷\در تکرار تدریس یک کتاب به حدی اکتفا کنید که شور و نشاط مطالعه و تدریس را داشته باشید. در غیر این صورت درس نه برای شما و نه برای طلاب فائدۀ چندانی نخواهد داشت.

۸/ پس از مطالعه ی دقیق خود متن به حواشی و شروح مهم (چه نقدی و چه توضیحی) مراجعه کنید، اگر چه مطرح کردن همه ی آنها در کلاس درس قطعا لازم نیست بلکه گاهی مضر هم هست چون طلبه را از فهم متن باز می دارد.

۹/ در درسهای عمومی سطح، مطرح کردن اشکال به کتاب به حداقل ممکن باشد بله در جلسات کم جمعیت و با استعداد بالا می توان گاهی اشکالاتی را بیان کرد.

۱۰ / برای درسهای رسائل و مکاسب و کفایه برای طلاب کوشا و با استعداد هر از چند گاهی جلسه ای جداگانه تشکیل دهید تا آنها با حواشی و شروح آشنایی بیشتری پیدا کنند.

۱۱/ با هماهنگی با طلاب فرصتی را برای طرح پرسشها و ارائۀ پاسخها برقرار کنید.

۱۲/ نوشتن عصارۀ مطالعات و بیانات در هر درس می تواند در دوره های بعدی بار شما را سبکتر کند.

۱۳/برخی از اساتید ما نخست تمام درس یک روز را از خارج ‌بیان می کردند و آنگاه در آخر کلاس یکجا و با سرعت تطبیق می کردند، بنده هم تا مدتها همین روش را داشتم اما به این نتیجه رسیدم که بهتر است قسمت به قسمت درس از خارج توضیح داده شود و تطبیق. گردد و بعد به فراز دیگر پرداخته شود.

۱۴/ در چند دقیقه ی آخر جلسه عصاره و خلاصه درس آن روز را تکرار کنید.

۱۵/اگر به هر علتی فرصت تدریس موفق برای شما ممکن نشد،جای نگرانی نیست، زیرا که راهکارهایی برای تدارک و جبران هست که در آینده به آن خواهیم پرداخت، إن شاء الله تعالی.

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...