مباحثی پیرامون خاتمیت(8)؛ خاتمیت و قابلیت تطابق

مقدمتا باید در نظر داشت که شرائط گوناگون به لحاظ امکان فهم و عمل به دین را می توان این گونه تقسیم بندی کرد:

الف\ شرائط مطلوب که امام معصوم حاضر است و مبسوط الید هم هست.

ب\شرائط نیمه مطلوب که امام معصوم حاضر است، و اگر چه مبسوط الید نیست، اما می توان با او ارتباط برقرار کرد.

ج\شرائط اضطراری که ولو امام غائب نیست، اما امکان مراجعه ی مستقیم به او هم نیست.

د\شرائط اضطراری که امام غائب است، ولی امکان دسترسی به نواب خاص او هست.

ه\شرائط اضطراری که امام غائب است، و نائب خاصی هم نیست، ولی به جهت قرب به عصر حضور، قرائن و شواهدی ناب در دست ماست.

و\شرائط اضطراری بسیار حاد که امام غائب است، نائب خاصی هم نیست و در اثر دور شدن از عصر معصوم چه بسا قرائن و شواهدی از دست ما رفته باشد.

حال باید گفت:

۱/ اگر امام حاضر است و مبسوط الید و قابل مراجعه، در اینجا به لحاظ علمی و عملی، او مرجعیت دارد، و باید از محضرش «استضائه» کرد، و امور را به او ارجاع داد.....

۲/ اگر امام حاضر، مبسوط الید نیست، ولی قابل دسترسی است باز با «استضائه» از محضر مقدس او به حقیقت دین خاتم می رسیم. ( در دو مورد یاد شده می توان عنصر «استخراج» را هم مطرح کرد. فتامل)

۳/ا گر امکان دسترسی به امام حاضر نیست، می توان با عنصر «استخراج» و نیز با مراجعه به فقهاء از روات، تا حدود زیادی در فهم دین به دین نازل نزدیک شد..

۴/ اگر عصر غیبت صغری است و امکان دسترسی به نائب خاص هم هست، باز می توان با مراجعه ی به آنان و با کمک گیری از عنصر «استخراج» فهم خود را به حقیقت دین نازل نزدیک کرد.

۵/ اگر عصر، عصر غیبت کبری است ولی قریب به عصر معصوم است، در اینجا تنهاترین راه فهم دین، چنانکه تصریح شد مراجعه به متون با در نظر داشتن شواهد و قرائن است، و این یعنی «استخراج»...

۶/ اگر زمان مثل زمان ماست، که فهم دین با مشکلاتی بزرگ روبروست که در نوبتهای پیشین به آن ها اشاره شد، نباید عملیات دین پژوهی و عمل به دین تعطیل شود، بلکه در اینجا باید با بهره گیری از عنصر «استنباط » در حد توان، فهم خود را به دین نازل نزدیک کنیم، و اگر از راه فنی و صحیح حرکت کردیم، ولی به خطا رفتیم در برابر خطا, مواخذه نمی شویم.

با بیان فوق به نتیجه می رسیم که تکلیف ما در دین پژوهی در همه ی زمانها و لو در بحرانی ترین شرائط، مشخص و معلوم است.

لازم به ذکر است که:

اولا\بین عملیات «استخراج» و «استنباط» فرقهای فنی هست که بیان آنها مجال مستقلی می طلبد...

ثانیا\در مورد رجوع جاهل به عالم در این شرائط ششگانه باز فرقهایی است، که بیان آنها مربوط به مباحث تقلید است...

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...