مباحثی پیرامون خاتمیت(4)؛ خاتمیت، عقل و استنباط

۱/ علم و وحی مکمل و متمم عقول آدمیانند، و طبیعتا آخرین وحی با عقولی روبروست که از یک سو با گسترش علم و صنعت، رشد و ترقی پیدا کرده و خواهد کرد، و از سوی دیگر این عقول در طول زمان با آموزه های پیامبران پیشین تکامل یافته است، حال این عقل تکامل یافته در عین کسب تکامل از آخرین وحی، خود می تواند چراغی باشد که در موارد خاصی ابهامات این دین و شریعت را برطرف کند، (تعیین محدوده ی امداد عقل در فهم دینی در مباحث اصولی حقیر در حال بررسی است، و مشتاقان پی گیری این بحث به دروس خارج اصول در همین کانال مراجعه فرمایند) آنچه مهم است اینکه در بررسی خاتمیت، نباید از نقش این عقل درحال رشد و ترقی غافل ماند، و نباید فقط نگاه ما یکسره بر روایات موجود باشد.

۲/ در عین این که روایات موجود در منابع روایی با مشکلاتی که در نوبت پیشین اشاره شد روبرو هستند، اما پس از قرآن مهمترین منبع استنباط در دین خاتم هستند، منتها ما به جد معتقدیم این روایات ولو از صافی سند هم بگذرند، نمی توان بدون در نظر گرفتن شواهد و قرائنی که تجمیع آنها اطمینان آور است، از آنها بهره ی کافی برد، ( بررسی این شواهد و قرائن بحث مستقل اصولی می طلبد)

۳/ «استنباط» نام انتخابی ما برای فهم دین در عصری است که:

الف\دسترسی مستقیم به تجسم دین خاتم یعنی معصوم (سلام الله علیه) نداریم .

ب\ منابع موجود با کمبودهایی روبروست که به آنها اشاره شد. (توضیح بیشتر در این زمینه مربوط به مباحث انسداد و خبر واحد درعلم اصول است)

ج \ پیشرفتهای فلسفی ، علمی و فنی مسائلی نو پدید، و سؤالاتی جدید در همه ی ابعاد دین، و از جمله در فقه ایجاد کرده است.

این استنباط با بهره گیری از اصلی ترین منبع یعنی قرآن کریم و نیز روایات موجود، عقل و دیگر شواهد و قرائن صورت می گیرد. (طبق موازین خاصی که در علم اصول و رجال مطرح شده است) و البته این استنباط با این تعریف اختصاص به فقه ندارد.

۴/ ما باید بین عصری که امکان دسترسی به معصوم هست، و نیز عصر قریب به عصر معصوم که توان دسترسی به قرائنی بوده که اکنون نیست، با عصر کنونی( که مهمترین ویژگیهایش را برشمردیم) در کیفیت فهم دین فرق بگذاریم، و لذا ما نام جایی که مطلبی را از زبان معصوم بشنویم «استضائه» گذاشتیم و نام آنجا که مطلبی را چه در عصر معصوم، و چه در عصر قریب به معصوم از منابع درک کنیم «استخراج» گذاشتیم و نام کیفیت فهم دین را در عصر کنونی «استنباط» قرار دادیم.

مطالب مرتبط...

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...