راه اثبات گزاره های دینی

۱/ راه اثبات هر مدعا به ماهیت آن مدعا برمی گردد، مثلا برای اثبات یک مطلب در علم فیزیک نمی توانید دلیلتان را تعبد به گفته یک دانشمند فیزیک قرار دهید ، مگر این که سخن او را با دلیل پذیرفته باشید، و همین طور است فلسفه و ....

اما اگر مدعا تاریخی است برای اثبات آن باید از مستندات و قرائن تاریخی استمداد کنید نه برهان فلسفی و ....

۲/ گزاره های مورد ادعای دین بر سه بخش هستند:

الف\ گزاره هایی که باید با  برهان علمی عقلی اثبات شوند نه به صرف آیه و روایت ، این نوع گزاره ها اصل و اساس دین هستند، مثل اثبات وجود خداوند , یگانگی او، نیاز به پیامبر، اصل معاد و... در این بخش رجوع به کتاب الله و روایت فقط با یکی از این دو هدف قابل توجیه است و بس:

? اینکه از آن آیه و روایت دلیلی عقلی استنباط کنیم و به آن دلیل تمسک جوییم نه این که تعبدی در کار باشد

?بیان آیه و روایت برای کمک به دلیل ‌و به اصطلاح ما طلاب تایید باشد نه استدلال و اثبات مدعا.

ب/ گزاره هایی از دین که مستند آن ها عرف است و سیره عقلا و آن عبارت است از بخشی از دین که امضایی است نه تاسیسی، یعنی حکمی عقلایی و عرفی را دین با تعلیقه هایی پذیرفته است مثل این که بیع و اجاره را که امری ذاتا عرفی هستند شارع امضا کند، در اینجا در بخشی که دین تعلیقه خاصی ندارد به همان ارتکازات و سیره های عقلایی و عرفی استناد می کنیم و حکم شرعی را کشف می کنیم، مثلا برای این که اثبات کنیم لازم نیست در قرار داد بیع از زبان خاصی استفاده کنیم ، به روش عرف و شیوه مرسوم بین مردم در ملت های گوناگون با زبان های مختلف تمسک می کنیم و می گوییم شرعا همه این قرار داد ها صحیح هستند و مورد امضای شارع می باشند.

ج/ گزاره هایی که مستند آن ها سخن خود شارع است فروع از مسائل اعتقادی مثل خصوصیات بهشت و جهنم و.. از این قبیل است و نیز احکام فقهی تأسیسی که دین خود آن ها را بنیان گذاشته و جزء هیچکدام از دو دسته فوق نیستند.

اساس دین بر پایه تعقل است و برهان ، لذا در استدلال بر وجود خدا و دیگر پایه های اعتقادی تعبد و تقلید کاملا بی معناست ، حال خدایی که بر پایه برهان و دلیل اثبات می شود قطعا خدای { حکیم } است که سخنی و فرمانی بدون حکمت از او سر نمی زند، بنا بر این اگر ما در گزاره های تأسیسی دین از تعبد سخن به میان می آوریم تعبدی است که خواستگاه آن تعقل و دلیل و برهان است یعنی در مثل وجوب نماز یا روزه یا حج و...با آن قیود و شروط خاص، پس از آن که اولا حکمت الهی برهانا ثابت شود و ثانیا ثابت شود که مثلا این نحوه نماز خواندن را خدا گفته است مشکلی نخواهیم داشت و تعبدی منبعث از تعقل راهگشای ماست.

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...