زیبایی و زشتی اخلاقی

عقل آدمیان آنچه را که از خانوادۀ «عدل» است زیبا می بیند و آنچه را که از خانواده «ظلم» است زشت می داند، از این رو حسن صداقت ، امانت و... و نیز زشتی دروغ و خیانت و...بر کسی پوشیده نیست.

این زیبایی و زشتی اعتباری و قرار دادی و نیز نسبی نیست، با جعل قانون اینها زشت و زیبا نشده اند، و در شرائط و حالات گوناگون زیبایی،زشت و زشتی زیبا نمی شود.

حال مگر در آنجا که با گفتن دروغ، انسانی از خطر بزرگی مثل خطر مرگ نجات پیدا می کند همه ی عقلا دروغ را تجویز نمی کنند و آن را زیبا نمی بینند⁉️و مگر گفتار راستی که منجر به کشته شدن بی گناهی شود از نظر عقلا زشت و ممنوع نیست⁉️ پس چرا گفتید زشتی دروغ و زیبایی راستی نسبی نیست و همیشگی است⁉️

در پاسخ پرسش فوق دانشمندان مختلف راه های گوناگونی پیشنهاد داده اند، که در کتاب های آن ها آمده و ما اینک در پی نقد و بررسی آن راه حل ها نیستیم....

می توان گفت ما دو نوع مجوز اخلاقی داریم ، یکی مجوز اختیاری و دیگر مجوز اضطراری، مثلا دروغ در حالت طبیعی و اختیاری هیچ‌مجوزی ندارد ولی وقتی آدمی در بین دو راه قرا گرفت که یا راست بگوید و خونی ناحق ریخته شود و یا دروغ بگوید و انسانی را نجات دهد ، در اینجا نیز دروغ زشت است و تبدیل به زیبا نشده بلکه به جهت حالت اضطرار، مفسده دروغ را در یک کفه ترازو می گذارد و مصلحت نجات انسان را در کفه دیگر، و این مصلحت ترجیح بر آن مفسده پیدا می کند ، ( درست مثل آنجا که جراحی حاذق و کاردان سلامت بیمار را در قطع پای او می داند).این مجوز نامش مجوز اضطراری است.

? حال که مجوز مجوز اضطراری شد ، تا اضطرار به همان معنای اصولیش رخ نداده( یعنی تنها راه نجات دروغ بود و بس) دروغ جایز نیست ، و تا توریه برایش ممکن است نوبت به دروغ حقیقی نمی رسد و نیز باید در این دروغگویی به حدی که اضطرار برداشته می شود اکتفا کند و نه بیشتر

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...